Van bướm điều khiển khí nén gồm phần van tiếp xúc với lưu chất và bộ truyền động tạo mô-men xoay trục. Các phụ kiện chuyển mạch khí, định vị hoặc báo trạng thái được chọn theo nhiệm vụ của cả cụm; không phải bộ van nào cũng có cùng một bộ phụ kiện.

Phần van bướm: nhận diện theo nhiệm vụ của từng chi tiết
- Thân van: liên kết với đường ống và bố trí các chi tiết làm việc bên trong.
- Đĩa van: thay đổi tiết diện dòng chảy khi quay cùng trục.
- Trục và liên kết truyền động: truyền chuyển động từ đầu khí tới đĩa. Kích thước và kiểu đầu trục cần được đối chiếu khi thay actuator.
- Bộ phận làm kín, ổ đỡ và chi tiết giữ: cấu tạo phụ thuộc thiết kế van. Không lấy vật liệu hoặc giới hạn nhiệt độ của một mẫu để áp cho mọi van bướm.
Khi chọn phần van, cần có lưu chất, nhiệt độ, áp suất, kiểu kết nối và yêu cầu làm kín. Vật liệu thân, đĩa và bộ phận làm kín phải được đối chiếu cùng nhau. Tên vật liệu thân chưa đủ để kết luận van phù hợp một môi trường.
Bộ truyền động khí nén: phân biệt cơ cấu và kiểu tác động
Đầu khí chuyển năng lượng khí nén thành chuyển động cơ học để vận hành van. Không gọi tay gạt, hộp số tay hoặc đầu điện là những kiểu cấu tạo bên trong đầu khí. Với cơ cấu thanh răng–bánh răng, chuyển động piston được truyền qua cơ cấu này tới trục đầu ra.
Ví dụ cụ thể, Bray Series 92/93 là dòng actuator thanh răng–bánh răng có phiên bản tác động kép và lò xo hồi. Ví dụ này giúp nhận diện cơ chế, không xác nhận đầu khí chưa rõ mã có cùng cấu tạo hay thông số.
Tác động kép
Khí nén được điều khiển để tạo chuyển động theo hai chiều. Cách nối cổng, hướng quay và trạng thái của cả bộ khi mất nguồn phải tra sơ đồ thực tế. Không nên mô tả chung mọi cụm là “mất điện thì đóng” hoặc “hai coil thì luôn giữ vị trí”.
Lò xo hồi
Cơ cấu lò xo tạo chiều hồi theo thiết kế. Chiều hồi của actuator và cách ghép với van quyết định trạng thái cuối của cụm. Vì vậy, “tác động đơn” không tự đồng nghĩa với “van luôn đóng khi mất khí”. Khi yêu cầu fail-close hoặc fail-open, cần đối chiếu cấu hình và các tình huống mất khí, mất điện, mất tín hiệu riêng.
Phụ kiện điều khiển và phản hồi có vai trò gì?
- Van điện từ cho actuator: chuyển mạch khí theo mạch điều khiển đã chọn.
- Hộp công tắc hành trình: cung cấp thông tin trạng thái cho hệ giám sát; không tự thay bộ định vị.
- Bộ định vị van: dùng khi cấu hình cần điều chỉnh vị trí theo lệnh và phản hồi phù hợp.
- Bộ lọc điều áp khí: xử lý khí cấp theo yêu cầu của thiết bị; không mặc định một cấp lọc đã giải quyết mọi yêu cầu về chất lượng khí.
- Bộ gá lắp actuator: nối cơ khí giữa van và đầu khí; cần kiểm mặt lắp, trục và khớp nối ở cả hai phía.
Cần gửi gì khi thay đầu khí hoặc mua cả bộ?
Gửi ảnh nhãn van và actuator, ảnh toàn cụm, kích thước trục/mặt lắp hoặc bản vẽ, điều kiện lưu chất, chức năng đóng/mở hay điều tiết và trạng thái cuối mong muốn. Nếu thay riêng đầu khí, nêu rõ phần giữ lại, phụ kiện đang có và yêu cầu tương thích với tủ điều khiển.
DN chỉ giúp nhận diện kích cỡ van; không thay thông tin mô-men, điều kiện làm việc và giao diện lắp. Khi chưa đủ dữ liệu, ghi rõ mục chưa xác định để đối chiếu trước khi chốt cấu hình.
Xem checklist chọn phụ kiện van điều khiển hoặc gửi hồ sơ để hỏi lựa chọn và báo giá. Cấu hình cung cấp, giá và thời gian giao được xác nhận trong báo giá cụ thể.

